Notice

Loksewa Updates

महत्वपूर्ण सामान्य ज्ञान

लोकसेवा आयोगको गठन र यसको काम, कर्तव्य र अधिकार:

लोकसेवा आयोगको गठन:
    नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३ को धारा १२५ अनुसार राष्ट्रपतिबाट संवैधानिक परिषद्को सिफारिसमा लोकसेवा आयोगका अध्यक्ष र सदस्यको नियुक्ति हुन्छ । लोकसेवा आयोगको सदस्यहरू मध्ये कम्तीमा पचास प्रतिशत सदस्यहरू वीस वर्ष वा सो भन्दा बढी अवधिसम्म कुनै सरकारी सेवामा रहेका व्यक्तिहरूमध्येबाट र बाँकी सदस्यहरू विज्ञान, प्रविधि, कला, साहित्य, कानुन, जनप्रशासन, समाजशास्त्र वा राष्ट्रिय जीवनका अन्य क्षेत्रमा शोध अनुसन्धान, अध्ययन वा अन्य कुनै महत्वपूर्ण कार्य गरी ख्याति प्राप्त गरेका व्यक्तिबाट नियुक्त हुने संवैधानिक व्यवस्था छ ।

 लोकसेवा आयोगको अध्यक्ष वा सदस्यको पदमा नियुक्तिको लागि चाहिने योग्यताहरू के–के हुन ?

    नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३ को धारा १२५(६) अनुसार लोकसेवा आयोगका अध्यक्ष वा सदस्यको पदमा नियुक्तिको लागि देहायका योग्यता चाहिन्छः–
१.    नेपाल सरकारबाट मान्यता प्राप्त विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर उपाधि प्राप्त गरेको,
२.    नियुक्ति हुँदाका बखत कुनै राजनैतिक दलको सदस्य नरहेको,
३.   पैंतालीस वर्ष उमेर पूरा भएको, र 
४.   उच्च नैतिक चरित्र कायम भएको ।

 लोकसेवा आयोगको काम, कर्तव्य र अधिकारहरूको सम्वन्धमा भएको संवैधानिक व्यवस्थाहरू के–के हुन ?

    नेपालको अन्तरिम संविधान, २०६३ को धारा १२६ मा व्यवस्था भएको लोकसेवा आयोगको काम, कर्तव्य र अधिकारहरू यस प्रकार छनः–
१.    निजामती सेवाको पदमा नियुक्तिको निमित्त उपयुक्त उम्मेदवार छनौट गर्न परीक्षाहरू सञ्चालन गर्ने,
२.    निजामती सेवाको निबृत्तिभरण पाउने पदमा स्थायी नियुक्त गर्दा परामर्श दिने,
३.    देहायका विषयका काम कारवाही गर्ने निकायलाई परामर्श दिने,
_    निजामती सेवाको शर्त सम्वन्धी कानुनको विषयमा,
_    निजामती सेवा वा पदमा नियुक्ति, बढुवा र विभागीय कारवाही गर्दा अपनाउनु पर्ने सिद्धान्तको विषयमा,
_   निजामती पदमा ६ महिनाभन्दा बढी समयको लागि नियुक्ति गर्दा उम्मेदवारको उपयुक्तताको विषयमा,
४.    सैनिक सेवा, सशस्त्र प्रहरी सेवा वा प्रहरी सेवा वा अन्य सरकारी सेवाको पदमा नियुक्ति र बढुवा गर्दा अपनाउनु पर्ने सामान्य सिद्धान्तको विषयमा परामर्श दिने,
५.    लोकसेवा आयोगले आफ्नो काम, कर्तव्य र अधिकारमध्ये कुनै काम, कर्तव्य र अधिकार आफ्नो कुनै सदस्य वा सदस्यहरूको समिति वा नेपाल सरकारको कर्मचारीलाई तोकिएको शर्तको अधीनमा रही प्रयोग तथा पालन गर्ने गरी सुम्पने अधिकार हुने,

लोकसेवा आयोगले राष्ट्रपतिलाई बुझाउने आफ्नो वार्षिक प्रतिवेदनमा के–के खुलाउनु पर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ ?
    लोकसेवा आयोगले राष्ट्रपति समक्ष पेश गर्ने आफ्नो प्रतिवेदनमा अन्य कुराको अतिरिक्त देहायका कुराहरू खुलाउनुपर्ने व्यवस्था नेपलको अन्तरिम संविधानको धारा १२७ मा 
१.    लोकसेवा आयोग आफूले वर्षभरीमा उम्मेदवार छनौट गर्न लिएको परीक्षाको विवरण,
२.    परीक्षामा उत्तीर्ण सम्वन्धी विवरण,
३.    विभिन्न निकायमा परामर्श दिएको विवरण,
४.    निजामती कर्मचारीहरूलाई विभागीय कारवाही र सजाय गर्दा दिएको परामर्शको विवरण र परामर्श बमोजिम काम भए नभएको विवरण,
५.    कुनै सरकारी सेवाको पदको नियुक्ति, बढुवा र विभागीय कारवाही गर्दा अपनाउनुपर्ने सामान्य सिद्धान्तको बारेमा परामर्श दिएको भए सोको विवरण, र
६.    भविष्यमा निजामती सेवामा गर्नुपर्ने सुधारको विवरण,
 


Other Topics

S.N Title Description
1 मलाला दिवस
2 Career News and Info जेठ २, २०७४
3 सम्माननीय को ?
4 नयाँ राष्ट्रको रूपपमा उदाएको दक्षिण सुडान
5 एकद्वार विज्ञापन नीति पारित
6 Career News and Info वैशाख ७, २०७४
7 सार्क खाद्य भण्डार सम्बन्धमा
8 विश्व नारी नेपाली साहित्य सम्मेलनले मनोनित साहित्यिक दुत
9 Career News and Info भाद्र ९, २०७४
10 औद्योगिक गणना २०६९
Please login to view more important topics.